داروهای آنتی متابولیت-برگرفته از کتاب Devita 2011


در سه گروه اصلی اینجا بررسی می شوند:

الف-آنتی فولات ها

ب-۵-فلوروپیریمیدین ها

ج-جمسیتابین

الف-آنتی فولات ها

سه داروی اصلی این گروه شامل Methotrexate,Pemetrexed,Pralatrexate می باشند.

۱-متوترکسات:

شایعترین آنتی فولات مورد استفاده در کلینیک است.

عمده کاربردها:

لنفوم نان هوچکین،کانسرهای پستان،مثانه،سارکوم استئوژنیک،سروگردن و …

*مسیر اصلی دفع دارو کلیوی است.در صورت کاهش GFR باید دوز آن تعدیل شود.دفع کلیوی هر سه دسته داروی آنتی فولات با داروهای زیر مهار می شود.لذا باعث افزایش احتمال توکسیسیته دارو می شوند:

پروبنسید،پنی سیلین ها،سفالوسپورین ها،آسپرین و NSAIDs

توکسیسیته:

مهمترین آنها میلوساپرشن و توکسیسیته GI است که معمولا در عرض ۱۴ روز برطرف می شود.

نفروتوکسیسیته-هیدراسیون شدید و قلیایی کردن ادرار در موارد High Dose دارو توصیه شده است.

افزایش گذرای آنزیم خای کبدی و بیلیروبین که بیشتر در موارد High Dose دیده شده و بعد از ۱۰ روز نرمال می شود.

موکوزیت،اسهال،پنومونیت و توکسیسیته عصبی از سایر عوارض دارو است.

*متوترکسات در مایعات تجمع یافته در فضاهای سوم بدن مثل آسیت،پلورال افیوژن وارد شده و سپس به آرامی آزاد می شود.لذا به خاطر افزایش نیمه عمراحتمال توکسیسیته آن افزایش می یابد.قبل از تجویز متوترکسات این افیوژن ها باید تخلیه شوند.

۲-Pemetrexed:

کاربردهای اصلی دارو مزوتلیوما و NSCLC می باشد.

دوراژ استاندارد: ۵۰۰ میلی گرم بر مترمربع وریدی هر سه هفته

متابولیسم و عوارض مشابه متوترکسات می باشد+Hand Foot Syn

روش کاهش توکسیسیته دارو:

تجویز مکمل(اسید فولیک ۳۵۰ میکروگرم خوراکی + ویتامین B12 1000 میکروگرم زیرجلدی) که حداقل یک هفته قبل از درمان باید شروع شده و هر سه سیکل تکرار گردد.

۳-Pralatrexate:

*این دارو نسبت به متوترکسات قوی تر بوده و در درمان Peripheral Tcell Lymphoma تأیید شده است.

متابولیسم و عوارض مشابه متوترکسات می باشد.

دوزاژ: ۳۰ میلی گرم بر مترمربع وریدی هفتگی برای ۶ هفته – سیکل ها هر ۷ هفته تکرار می شوند.