عوارض درمان


در این قسمت سعی شده است توصیه های آموزشی جهت مطالعه شما بیماران گرامی فراهم شود تا با بهره گیری از نکات موجود در آن شما عزیزان بتوانید دوران بیماری و درمان خود را به صورت مدیریت شده ای سپری نمایید.

با کلیک کردن روی هر مورد متن مربوط به آن را مطالعه نمایید:

 

۱-پورت وریدی و شیمی درمانی از راهی آسانتر

۲-رفع خستگی و بی حالی در دوره شیمی درمانی

 

۱-پورت وریدی و شیمی درمانی از راهی آسانتر

در بیمارانی که نیاز به سرم و شیمی­ درمانی دارند مي توان از يك پورت زیر­جلدی به منظور دسترسی به رگ استفاده كرد. در این روش پس از یک بیحسی موضعی، یک مجرا از جنس سیلیکون داخل رگ قرار می­گیرد و سپس یک پورت (محفظه) کوچک متصل به این مجرا در زیر پوست در منطقه­ای که برای دستیابی آسان است گذاشته میشود. به این طریق از این وسیله میتوان جهت نمونه­گیری خون و تزریق داروها استفاده کرد بدون اینکه عوارض شایع تزریق از طریق رگ های محیطی ( اندام فوقانی) مانند التهاب و درد در مسیر رگ، خروج دارو به زیر جلد و تحریک و تخریب بافت آن رخ دهد. در صورت مراقبت درست این وسیله تا ۲-۳ سال قابل استفاده است. نگهداری از پورت کمی آموزش لازم دارد. در این مورد حتماً از پرستار خود سوال کنید.

چند نكته راجع به نگهداري از پورت:

۱-بهتر است محل پورت خیلی دستکاری نکنید.

۲-محل پورت را هر روز بررسی کنید. در صورت احساس قرمزی، درد و يا تورم فوراً به پزشکتان اطلاع دهید.

۳-لازم است بطور منظم پورت را شستشو داده تا مانع لخته شدن خون در مسیر آن شود.

۴-شستشو  توسط سرم ‌نمکی استریل انجام می­شود. همچنین لازم است در فواصل زمانی‌ مشخص به داخل پورت یک داروی جلوگیری کننده از لخته شدن خون به نام هپارین تزریق شود.  توجه داشته باشید که همه این اقدامات بایستی توسط پرستار مجرب انجام شود نه خود شما.

علائمی که در صورت بروز بایستی به اطلاع پزشک و پرستار شیمی درمانی خود برسانید

۱-ايجاد مشكل در تزريق به داخل پورت و يا كشيدن خون از پورت

۲-سر باز کردن پوست محل پورت

۳-احساس درد و سوزش در محل پورت

۴-بروز تب

۵-تغییر رنگ پوست اطراف پورت

۶-نشت مایع‌، خون و یا چرک از محل پورت

۷-احساس درد قفسه سینه و یا تنگی نفس

۸-درد کتف سمت محل پورت

۹-قرمزی در محل پورت

۱۰-تپش قلب و تنگی نفس ناگهانی

۱۱-تاری دید ناگهانی

 

 

۲-رفع خستگی و بی حالی در دوره شیمی درمانی

احساس خستگی و کمبود انرژی یکی از شایع­ترین عوارض در طی دوره شیمی­درمانی می باشد. آنچه بعد از انجام شیمی درمانی ممکن است اتفاق بیافتد عبارت است از احساس خستگی، گیجی، خواب آلودگی و یا بی­قراری. عدم توانایی تمرکز و از دست دادن اشتها نیز ممکن است رخ دهد این خستگی و بی حالی با آنچه در موارد غیرشیمی درمانی رخ میدهد متفاوت می باشد .به عنوان مثال ممکن است هیچ ارتباطی با میزان فعالیت و استراحت نداشته باشد. این خستگی ممکن است با استراحت بر طرف نشده و یا حتی بد تر شود. زمان بروز خستگی مشخص نیست و ممکن است بطور ناگهانی رخ دهد و یا خیلی سریع بر طرف شود. خستگی ناشی از شیمی درمانی ممکن است تا چند هفته بعد از خاتمه دوره شیمی درمانی ادامه داشته باشد. شما بایستی توجه داشته باشید که احتمالا شیمی درمانی تنها علت خستگی و ضعف شما نمی باشد و دلایل دیگری نیز می تواند باعث خستگی شما شوند که با اقدامات مناسب قابل درمان می باشد. لذا در صورتیکه خستگی و ضعف در دوره شیمی درمانی برای شما رخ داده است با پزشک خود مشورت کنید و از مصرف خود سرانه داروها بویژه داروهای خواب آور و اعصاب پرهیز نمائید.

سایر عواملی که می تواند در دوره شیمی درمانی باعث خستگی و ضعف شوند می توان به موارد زیر اشاره کرد.

۱-داروهای کمکی‌ شیمی‌درمانی

۲-تغییر اشتها (با تنظیم برنامه غذایی در زمان بندی مناسب می توانید بر بی اشتهایی غلبه کنید)

۳-کم خونی ( می تواند ناشی از بیماری شما و یا ناشی از درمان باشد )

۴-درد ( وجود درد بر فعالیت تمامی ساختمان های بدن شما تاثیر می گذارد بنابراین پزشک خود را از وجود درد مطلع کنید)

۵-کم­خوابی‌ ( می تواند باعث تشدید خستگی ناشی از شیمی درمانی شود و لذا تلاش کنید تا به موقع و به مدت کافی بخوابید)

۶-عفونت ( وجود هر گونه عفونت در بدن شما باعث تشدید سوخت و ساز و تولید مواد سمی میشود که خستگی شما را تشدید می کند بنابراین اگر علائمی از عفونت مانند تب، سوزش ادرار، سرفه همراه با خلط و …. دارید پزشک خود را با خبر کنید)

۷-کاهش فعالیت ( عدم فعالیت به هر دلیل از جمله مرخصی های دوره شیمی درمانی می تواند باعث تحلیل قدرت عضلات شما شود و در نتیجه شما در هنگام فعالیتهای سبک هم ممکن است احساس ضعف کنید)

۸-اشکال در نفس کشیدن (به هر دلیل از جمله بیماری ریوی، درگیری ریه و راههای هوایی در نتیجه گسترش بیماری اولیه شما، عفونت ریوی و غیره که فعالیت تنفسی شما به خوبی و به اندازه کافی انجام نشود ضعف و خستگی در شما تشدید می شود بنابراین از مشکلات تنفسی خود پزشک را مطلع کنید)

۹-فعالیت بیش از حد ( از فعالیت بیش از حد توانایی خود پرهیز و به اندازه و به موقع استراحت کنید)

۱۰-سایر بیماریهای همراه( همانند بیماری های قلبی و عروقی و روماتیسمی و داروهایی که مصرف می کنید پزشک خود را مطلع کنید)

چند نکته برای رفع کمبود انرژی:

۱-برای کار روزانه خود برنامه داشته باشید تا وقت کافی برای استراحت داشته باشید.

۲-نیروی خود را ذخیره کنید از انجام دادن کار بیش از توان خود خودداری کنید.

۳-در طول روز سعی کنید یک خواب کوتاه داشته باشید.

۴-به خوبی غذا بخورید و مقدار زیادی مایعات مصرف کنید.

۵-پیاده­روی و ورزش سبک برای شما بسیار مفید است.

۶-آرام سازی، دعا، نیایش، یوگا و… میتوانند کمک کننده باشند.

۷-تغذیه مناسب: سعی‌ کنید ۵ الي ۶ وعده غذای کم حجم در طول روز میل کنید (به جای ۳ وعده غذای حجیم که در حالت عادی مصرف میکردید).

۸-استراحت کافی‌: سعی‌ کنید در طول روز استراحت کافی‌ داشته باشید. ولی‌ توجه داشته باشید که کم تحرکی و استراحت بیش از حد هم ممکن است باعث خستگی‌ شود.

۹-نرمش روزانه: تحقیقات نشان داده­اند که حرکات ورزشی سبک بسیار کمک کننده هستند. سعی‌ کنید در طول روز حداقل ۱۵ دقیقه فعالیت سبک مانند پیاده روی، یوگا، ماساژ و حرکات کششی عضلات داشت باشید.

۱۰-از فعالیت بیش از حد پرهیز کنید.

۱۱-حداقل ۸ ساعت در شبانه ­روز بخوابید. اگر در طول روز فعالیت مناسب داشته باشید شبها راحت­تر می­خوابید.

۱۲-برای کار روزانه خود برنامه داشته باشید.

۱۳-از دیگران برای انجام کارهایتان کمک بخواهید.